OpenClaw Installeren in 5 Stappen: Van Nul naar Werkende AI-Assistent

Introductie

OpenClaw is een open-source AI-assistent die je volledig zelf kunt hosten. In tegenstelling tot clouddiensten zoals ChatGPT of Claude behoud je volledige controle over je data en betaal je alleen voor de API-aanroepen naar het taalmodel van je keuze. Maar de installatie kan intimiderend lijken als je niet dagelijks met servers werkt.

In deze handleiding lopen we stap voor stap door het volledige installatieproces. Of je nu kiest voor een Europese cloud VPS, een Raspberry Pi of een oude laptop onder je bureau — na het lezen van dit artikel heb je een werkende OpenClaw-instantie draaien.

Stap 1: Systeemvereisten Controleren

OpenClaw draait op vrijwel elke Linux-machine met minimaal 2 GB RAM en 10 GB vrije schijfruimte. De software zelf is lichtgewicht; het zware werk wordt gedaan door externe AI-modellen via API-aanroepen. Je hebt Docker nodig (versie 24 of hoger) en Docker Compose. Op Ubuntu installeer je beide met sudo apt install docker.io docker-compose-v2. Controleer je versie met docker --version.

Voor de netwerkconfiguratie heb je een domeinnaam nodig als je OpenClaw via HTTPS wilt benaderen — wat sterk aangeraden wordt als je WhatsApp of Telegram wilt koppelen. Een gratis domeinnaam via DuckDNS werkt prima voor thuisgebruik. Zorg dat poort 443 en 80 open staan in je firewall.

Stap 2: OpenClaw Downloaden en Configureren

Kloon de repository met git clone https://github.com/openclaw/openclaw.git en navigeer naar de map. Kopieer het voorbeeldconfiguratiebestand met cp .env.example .env en open het in je favoriete editor. De belangrijkste instelling is je AI-provider: vul je API-sleutel in bij ANTHROPIC_API_KEY, OPENAI_API_KEY of GOOGLE_API_KEY, afhankelijk van welk model je wilt gebruiken. Claude 3.5 Sonnet is op dit moment de beste balans tussen kwaliteit en kosten voor de meeste gebruikers.

Stel daarnaast je tijdzone in (TZ=Europe/Amsterdam), kies een sterk wachtwoord voor de admin-interface, en configureer de berichtenplatforms die je wilt gebruiken. Voor WhatsApp heb je een apart telefoonnummer nodig; voor Discord en Slack volstaat een bot-token. De documentatie op docs.openclaw.dev beschrijft elke variabele met voorbeelden.

Een veelgemaakte fout is het vergeten instellen van de ENCRYPTION_KEY variabele. OpenClaw versleutelt standaard alle berichten in de database. Genereer een willekeurige sleutel met openssl rand -hex 32 en plak deze in je .env-bestand.

Stap 3: Containers Starten en Gezondheidscheck

Start OpenClaw met docker compose up -d. De eerste keer downloadt Docker de benodigde images — reken op twee tot vijf minuten afhankelijk van je internetsnelheid. Controleer of alle containers draaien met docker compose ps. Je zou drie services moeten zien: openclaw-core, openclaw-web en een PostgreSQL-database.

Open je browser en navigeer naar http://localhost:3000 (of je domeinnaam als je die hebt geconfigureerd). Je ziet het OpenClaw-dashboard met een setupwizard. Log in met het admin-wachtwoord dat je in stap 2 hebt ingesteld. De wizard test automatisch de verbinding met je AI-provider en laat zien of de berichtenplatforms correct zijn geconfigureerd.

Stap 4: Je Eerste Berichtenplatform Koppelen

In het dashboard ga je naar Instellingen en dan Kanalen. Kies het platform dat je het meest gebruikt. Voor Telegram is de koppeling het simpelst: maak een bot aan via @BotFather in Telegram, kopieer het token, en plak het in OpenClaw. Binnen dertig seconden kun je je AI-assistent een bericht sturen.

Voor WhatsApp is het proces iets complexer. OpenClaw gebruikt de WhatsApp Business API via een zelf-gehoste Baileys-bridge. Na het scannen van een QR-code met je telefoon is de koppeling actief. Houd er rekening mee dat WhatsApp maximaal één webverbinding per nummer toestaat — gebruik dus een apart nummer of accepteer dat WhatsApp Web uitgelogd wordt.

Test de koppeling door een simpel bericht te sturen zoals "Wat is het weer vandaag?" Als je een samenhangend antwoord terugkrijgt, werkt alles. Probeer daarna iets complexers zoals "Vat mijn laatste vijf e-mails samen" om te zien hoe OpenClaw omgaat met tools en acties.

Stap 5: Skills Installeren en Personaliseren

OpenClaw wordt krachtiger met skills — plugins die nieuwe functionaliteit toevoegen. Ga in het dashboard naar de Skill Store en blader door de beschikbare opties. Populaire keuzes zijn de Agenda-skill voor Google Calendar-integratie, de Notities-skill voor het bijhouden van taken, en de Webzoek-skill voor real-time informatie.

Installeer skills alleen vanuit de geverifieerde catalogus (aangegeven met een blauw vinkje). De community heeft in het verleden te maken gehad met kwaadaardige skills op niet-geverifieerde marktplaatsen. Na het installeren van een skill herstart OpenClaw automatisch de benodigde services — je hoeft niets handmatig te herstarten.

Tot slot: personaliseer je assistent. Ga naar Instellingen en dan Persoonlijkheid. Hier kun je aangeven hoe formeel of informeel OpenClaw moet reageren, in welke taal, en welke onderwerpen prioriteit hebben. Hoe meer context je geeft, hoe nuttiger de assistent wordt in de eerste weken.

Conclusie

Met deze vijf stappen heb je een volledig werkende, zelf-gehoste AI-assistent draaien. Het hele proces kost tussen de dertig en zestig minuten, afhankelijk van je ervaring met Docker en de complexiteit van je setup. Het belangrijkste voordeel ten opzichte van clouddiensten is controle: jouw data verlaat nooit je eigen server, en je kunt het systeem exact aanpassen aan je behoeften.

In toekomstige artikelen gaan we dieper in op geavanceerde configuratie, waaronder het draaien van lokale taalmodellen met Ollama, het opzetten van automatische backups, en het bouwen van je eigen custom skills.